2008/52 Sayılı Genelge

0
275

T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı

Sayı : B.13.1.SGK.0.08.902.04.00/175626
Konu: Dönem Sonu İşlemleri ve Yönetim Dönemi Hesabı

06 HAZİRAN 2008

GENELGE
2008/ 52

Kamu kaynaklarının elde edilmesi ve kullanılması, kamu mali yönetiminin yapısı ve işleyişi,
kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, tüm mâli işlemlerin muhasebeleştirilmesi,
raporlanması ve mâli kontrolü 5018 sayılı Kamu Mâli Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile düzenlenmiş
ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe konulmuştur. Kanunun “ Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde
Sosyal Güvenlik Kurumlarının da bu Kanun kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Kanunun 8 inci maddesine göre “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve
kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun
olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye
kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap
vermek zorundadır.”
Kanunun 68 inci maddesine göre, kapsam dahilindeki idareler Sayıştayın dış denetimine
tâbidir. T.C. Anayasasının 160 ıncı maddesine göre Sayıştay, “… merkezî yönetim bütçesindeki
kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük
Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve
kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini…” yapmakla görevlidir.
832 sayılı Sayıştay Kanunun 38 inci maddesine göre Sayıştay, kapsam dahilindeki idare ve
kurumların;
“a) Gelir, gider ve mal işlemlerini, bu işlemlere ait sayman hesaplarını bütün kayıt ve
belgeleriyle birlikte incelemek ve neticede bütün bu işlem ve hesapları yargılama yolu ile;
b) Bütçe hesabının ve bu nitelikteki diğer hesapların kesilmesini, sayman hesaplarının
sonuçlarını, ilgisine göre kesin hesap kanunu tasarıları veya kesin mizan ve bilançolarla
karşılaştırmak suretiyle;
c) Kanunlarda belirtilen diğer konuları ilgili daire ve kurumlardan alınacak bilgi ve
belgeleri incelemek ve Sayıştayda gerekli kayıtları kurmak suretiyle;
Denetler.”
Aynı Kanunun 39 uncu maddesine göre “Hesap ve işlemleri Sayıştayın denetimine giren
idare ve kurumların kanunlarına göre bir bütçe veya hesap yılı veya hesap devresi içindeki bütün
gelirlerinin, giderlerinin ve mallarının hesapları saymanlar tarafından en geç mahsup devresini
takibeden bir ay içinde Sayıştaya verilir.”
832 sayılı Kanunda “sayman” olarak tanımlanan kamu görevlisi, 5018 sayılı Kanunda
“muhasebe hizmeti” bağlamında “muhasebe yetkilisi” olarak tanımlanmıştır. Kanunun 61 inci
maddesinin 1 inci fıkrasına göre “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak
sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması,
ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve
raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve
unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.”
Öte yandan, 5018 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre “Kamu hesapları mali yıl esasına
göre tutulur. Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmış olan ödemelerden mahsup edilememiş
olanların, ödenekleri saklı tutulmak suretiyle, mahsup işlemleri mali yılın bitimini izleyen bir ay
içinde yapılabilir. Zorunlu hallerde bu süre, Maliye Bakanlığı tarafından bütçe giderleri için bir ay,
diğer işlemlerde beş ayı geçmemek üzere uzatılabilir.”
Buna göre kamu idarelerinde muhasebe hizmetlerini yürüten ve 832 sayılı Kanuna göre
yönetim dönemi hesabı vermekle mükellef kamu görevlileri muhasebe yetkilileridir.
Tel:0312 207 80 40 Faks:0312 207 81 50 e-posta:mkarasu@sgk.gov.tr Elekt.Ağ:www.sgk.gov.tr.
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ziyabey Cad. No:6 Balgat 06520 ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: M. Karasu Daire Bşk.
Yönetim dönemi, bir malî yılın başından sonuna kadar yapılan bütün işlemler ile malî yıl
geçtikten sonra, mahsup dönemi içinde önceki malî yıla ilişkin olarak yapılan mahsup işlemlerini
kapsar.
Yönetim dönemi hesabı, yönetim döneminde yapılan bütün malî işlemleri kapsayan malî
tablo, defter ve cetveller ile sayım tutanaklarından oluşur. Görev başındaki muhasebe yetkilisi
tarafından düzenlenen yönetim dönemi hesabı, mahsup dönemini takip eden bir aylık süre içinde
mevzuatında belirtilen yetkili mercilere verilir. Yönetim dönemi hesabı dosyasının bir örneği de
muhasebe biriminde muhafaza edilir.
01.01.2007 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Muhasebe
Yönergesinin “Yönergede hüküm bulunmayan haller” başlıklı 77. maddesine göre; “Hesapların
niteliği ve işleyişleri hariç olmak üzere hesaba ilişkin işlemler, değerlerin alınıp verilmesi ve
kaydedilmesinde kullanılacak alındı, defter ve belge örnekleri, yönetim dönemi işlemleri,
değerlerin yıl sonu sayımları, muhasebe yetkilileri, veznedarlar ve muhasebe birimleri arasındaki
devir işlemleri gibi hususlarda bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde Merkezi Bütçe
Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.”
a)Muhasebe Birimlerince Yapılacak İşlemler
a.1 Bütçe ve Ödenek Hesaplarına İlişkin Dönem Sonu İşlemleri
Dönem sonu işlemleri malî yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan
aşağıdaki işlemlerden oluşur:
1) Bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bütçe gelirleri hesabına borç, bütçe uygulama
sonuçları hesabına alacak kaydedilir.
2) Bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bütçe giderleri hesabına alacak, bütçe uygulama
sonuçları hesabına borç kaydedilir.
3) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının borç bakiyesi bütçe gelirlerinden ret ve iadeler
hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç kaydedilir.
4) Gider yansıtma hesabının alacak bakiyesi gider yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama
sonuçları hesabına alacak kaydedilir.
5) Gelir yansıtma hesabının borç bakiyesi gelir yansıtma hesabına alacak, bütçe uygulama
sonuçları hesabına borç kaydedilir. Gelir yansıtma hesabının alacak bakiyesi verdiği durumlarda
gelir yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak kaydedilir.
6) Ödenekli giderler hesabının borç bakiyesi ödenekler hesabına borç, ödenekli giderler
hesabına alacak kaydedilir.
7) Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin geçici mizandan alınmasından sonra
dönem sonunda merkez muhasebe birimlerince, bütçe ödenekleri hesabının yardımcı hesapları
itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara,
bütçe ödenek hareketleri hesabının borç bakiyesi bütçe ödenek hareketleri hesabına alacak
kaydedilir.
8) Bu işlemlerden sonra bütçe hesapları ana hesap grubu ile ödenek hesapları hesap
grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.
a.2) Bütçe ve Ödenek Hesapları Dışındaki Dönem Sonu İşlemleri
1) Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönen
varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar, bu hesaplara alacak,
dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara borç kaydedilerek aktarma işlemleri
tamamlanır.
2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan, hesaplarda kayıtlı
tutarlardan vadeleri bir yılın altına inmesi nedeniyle, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar bu hesaplara borç, kısa vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara alacak kaydedilerek aktarma işlemleri tamamlanır.
3) Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması
için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.
4) Değer hareketleri sonuç hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne
aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.
Tel:0312 207 80 40 Faks:0312 207 81 50 e-posta:mkarasu@sgk.gov.tr Elekt.Ağ:www.sgk.gov.tr.
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ziyabey Cad. No:6 Balgat 06520 ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: M. Karasu Daire Bşk.
5) Öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan “Değer Hareketleri” hesap grubundaki
hesaplar değer hareketleri sonuç hesabının ilgili yardımcı hesaplarına kaydedilerek kapatılır. Bu
işlemler sonucunda, nakit hareketleri hesabı, muhasebe birimleri arası işlemler hesabı, proje özel
hesabından kullanımlar hesabı ve doğrudan dış proje kredi kullanımları bildirim hesabı kesin
mizanda bakiye vermez.
6) Dönem sonunda ilgili varlık ve yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para
cinsinden izlenen tutarlar değerlemeye tabi tutulur ve raporlama tarihindeki gerçek değerleri ile
malî raporlarda gösterilir.
7) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı
değerlerden yeniden değerleme işlemine tabi tutulması gerekenler, yeniden değerlemeye tabi
tutulur.
8) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı amortismana tabi
duran varlıklar için aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda, kayıtlı değerinden birikmiş
amortisman tutarı düşüldükten sonra kalan kısmı kadar amortisman ayrılır.
9) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı
amortismana tabi tutulması gereken varlıklara ilişkin amortisman işlemleri yapılır.
10) Bu işlemler yapıldıktan sonra muhasebe birimi hesaplarının tamamı, Kurum
bilançosunun düzenlenebilmesi için Bilanço ve Kesin Hesap Muhasebe Birimine aktarılır. Aktarma
sonucunda muhasebe biriminin bütün hesaplarının bakiyesi sıfırlanır.
11) Muhasebe birimleri Mali yıl sonunda, (Kesin Mizan hariç) Merkezi Yönetim Muhasebe
Yönetmeliğinin 510 uncu maddesinde sayılan defter, cetvel ve tabloları düzenler ve yönetim
dönemi hesabı olarak Sayıştay’a gönderir.
b) Bilanço ve Kesin Hesap Muhasebe Birimince Yapılacak İşlemler
Muhasebe Birimlerince, Bilanço ve Kesin Hesap Muhasebe Birimine Dönem sonu aktarma
işlemi yapıldıktan sonra sırasıyla aşağıdaki işlemler yapılır.
1) Muhasebe Birimlerince tenkis edilen ödenekler Bilanço ve Kesin Hesap Muhasebe
birimi tarafından 900 Gönderilecek Bütçe ödenekleri hesabına borç, 902 Bütçe ödenek
hareketleri hesabına alacak kaydedilir.
2) 900 Gönderilecek bütçe ödenekleri hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 901 Bütçe
ödenekleri hesabına borç kaydedilir.
3) 902 Bütçe ödenek hareketleri hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 901 Bütçe
ödenekleri hesabına borç kaydedilir.Bu kayıtlar sonunda 900, 901 ve 902 kodlu ödenek
hesapları sıfırlanır.
4) 600 Gelirler hesabının 02.01.06 ekonomik kodunda kayıtlı tutarın %14,5 luk oranı
olarak hesaplanan Genel Sağlık Sigortası primi, 600 Gelirler hesabının 02.01.06
ekonomik koduna borç, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünün 600 Gelirler
hesabının 02.01.06 ekonomik koduna alacak kaydedilir.
5) Emeklilere ödenen ve 630 giderler hesabının 05.05.06.01 ekonomik koduna kaydedilen
tutarların 540 Yasal Yedekler hesabında kayıtlı miktara kadar olan kısmı bu hesaba
alacak, 540 Yasal Yedekler hesabına borç kaydedilir. Bu kayıtla emekli aylığı olarak
ödenen tutardan sigorta fonunda biriken miktarla karşılanmış olan tutar ilgili hesabına
atılmış olur.
6) Gelirler hesabının alacak bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına alacak,
gelirler hesabına borç kaydedilir.
7) Giderler hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına borç,
giderler hesabına alacak kaydedilir.
Tel:0312 207 80 40 Faks:0312 207 81 50 e-posta:mkarasu@sgk.gov.tr Elekt.Ağ:www.sgk.gov.tr.
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ziyabey Cad. No:6 Balgat 06520 ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: M. Karasu Daire Bşk.
8) Dönem faaliyet hesapları kapatma işleminden sonra faaliyet tabloları Aktüerya ve Fon
Yönetimi Daire Başkanlığına gönderilerek Matematik karşılıkların hesaplanması
istenilir.
9) Aktüerya ve Fon Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından hesaplanan karşılıklar, 690
Faaliyet Sonuçları hesabına borç, 540 Yasal Yedekler Hesabına alacak kaydedilir.
10) Bu işlemden sonra Kesin mizan düzenlenir.
11) Kesin mizana göre Kurum bilançosu hazırlanır. Düzenlenen bilânço Yönetim Kurulunun
onayına sunulur.
12) Kesin mizanın düzenlenmesini takiben, kesin mizanda borç bakiyesi veren hesaplar
alacak; alacak bakiyesi veren hesaplar ise borç kaydı yapılarak yıl sonu kapanış işlemi
yapılır.
13) Mali yıl sonunda, Merkezi Muhasebe Yönetmeliğinin 510 uncu maddesinde sayılan
defter, cetvel ve tablolar yönetim dönemi hesabı olarak Sayıştay Başkanlığına gönderilir.
14) Mali yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet
döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar
alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç
kaydı yapılarak dönem başlatılır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here