Esnek Çalışma

0
268

Esnek Çalışma; Kanunla ilk defa getirilen uygulama ile; hizmet akdiyle çalışmakla birlikte, 4857 sayılı İş Kanunun 12 ve 13 üncü maddelerine istinaden kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ev hizmetlerinde ay içinde 30 günden az çalışanlar sigortalıların, ay içerisinde kısmi çalıştıkları toplam sürelerin, 7,5 saate bölünmesiyle çıkan sürenin sigortalıya hizmet olarak mal edilmesi imkanı getirilmiştir.Bu kapsamda çalışanlar da genel sağlık sigortasına kapsamına alınacak ve ay içerisinde eksik kalan çalışma günlerinin genel sağlık sigortası primi açısından tamamlamaları zorunlulukları olacaktır. Daha açık ifadelerle, bu durumda olanlar ay içinde genel sağlık sigortasından tam olarak yararlanacaklardır.

Esnek Çalışma

6111 sayılı Kanunla;

  • Kanunun yürürlük tarihinden sonraki kısmi süreleri çalışmalarda ay içinde çalışılmayan süreler (kısmi iş sözleşmelerinin devam ettiği süreler) için borçlanma hakkı getirilmiştir. Borçlanmada, genel sağlık sigortası primi ödenmişse bu prim ödenmeyecek ve borçlanılan süreler de 4/a statüsünde sayılacaktır. Borçlanma için ilgililerin bulundukları yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir.
  • Kısmi süreli çalışanlardan ay içerisinde eksik kalan günlerini isteğe bağlı olarak ödemeleri durumunda isteğe bağlı ödenen süreler hizmet akdi statüsünde sayılarak bunların 7.200 günden emekli olmaları imkanı getirilmiştir.

Esnek Çalışma Türleri

Çalışma süresi esnekliği gerek işveren gerekse iş gören tarafından düzenlenebilecek çalışma sürelerini veya belirli başlangıç ve bitiş zamanlarının olmaması ifade etmektedir. Bu tür düzenlemeler ülkeden ülkeye değişiklik göstermektedir. Toplu iş sözleşmeleri ve yasal düzenlemelerle çalışma sürelerindeki esneklik giderek daha yaygın hale gelmektedir. Esnek zamanlı çalışma, sıkıştırılmış çalışma haftası, vardiyalı çalışma, kayan iş süreleri, telafi edici çalışma, çağrı üzerine çalışma ve kısmi süreli çalışma şekilleri gibi çeşitli biçimleri bulunmaktadır.

  1. Kayan İş Suresi:

Kayan iş süresinde iş gören kendi çalışma planını kendisi hazırlamaktadır. Toplam çalışma süresi aynı olmak kaydıyla işe başlama ve çıkış saatlerini kendisi belirlemektedir. Burada önelli olan günlük, haftalık ve sürelerinin nasıl düzenlenirse düzenlensin sabit olmasıdır.

Bu tür esnek çalışma “Basit kayan iş süresi” ve “Vasıflı kayan iş süresi” olarak iki şekilde uygulanabilmektedir. Basit kayan iş süresinde günlük çalışma süreleri işvren tarafından belirlenmekte ve standart olarak kabul edilmektedir. İşçi sadece giriş çıkış saatlerinde düzenleme yapabilmektedir. Vasıflı kayan iş süresi uygulamasında ise işçi çalışma süresini kendi belirlemekte fazla ya da eksik mesailerini sonrasında telafi edebilmektedir.

  1. Çağrı Üzerine Çalışma:

Kayan iş süresinde olduğu gibi bu uygulamada da işveren ve iş gören belirlenen süre içerisinde ne kadar çalışılacağını belirlerler. Fakat bu sürenin ne zaman ve ne kadar olacağı işverenin ihtiyacına göre belirlenmektedir. Yasal düzenlemelerle çağrı üzerine çalışmada süreler belirlenmiş ve iş yapılıp yapılmadığına bağlı olarak alınacak ücret yasalarla çalışan lehinde korumaya alınmaya çalışılmıştır.

  1. Sıkıştırılmış Çalışma Haftası:

İş görenin belirlenmiş haftalık çalışma süresini istediği süreye (3-4 gün) sıkıştırarak kendisine serbest zaman yaratmasını sağlayan bir düzenlemedir. Bu düzenlemede işçi işe gelip gitme yükünden kurtulmakta ve özel hayatına zaman ayırabilmektedir. Ayrıca zamanını ve kendini yöneten çalışanın motivasyonu da özgürlükle doğru orantılı pozitif yönde etkilenebilmektedir.

  1. Esnek İş Senesi

Değişen üretim ve ekonomik şartlara bağlı olarak üretim planlamasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla düzenlenmiş bir esnek çalışma biçimidir. Burada senelik standart çalışma süresi üretim şartlarına göre değiştirilebilmektedir. İşçiler bir gün bir süre günde 8 saat çalışırken, başka bir zaman diliminde 6 saat çalışabilmektedir.

  1. İş Paylaşımı

Bir işi ve işyerini işçilerin aralarında anlaşarak paylaştıkları düzenlemeye iş paylaşımı denir. Burada hem işi hem de çalışma süreleri istenildiği gibi düzenlenebilmektedir. Burada işveren sonuçla ilgilenmekte ve işlerin sorunsuz ilerlemesi için işçilere sorumluluk vermektedir. Burada takım ruhunu destekleyici bir uygulama söz konusudur ve iş paylaşıldığı gibi ücrette işçiler arasında paylaşılmaktadır. Bu çalışma biçimindeki temel sorun iş sözleşmesi düzenlemeleri ve sosyal güvenlikle ilgili uygulamaların nasıl yapılacağı konularıdır.

Yukarıda sayılan esnek çalışma biçimlerinin dışında eve is verme, tele çalışma, kısmi çalışma, ödünç iş ilişkisi gibi çalışma düzenleri de Batı Avrupa Ülkelerinde uygulanmaktadır.

Esnek Çalışma

Kaynak: https://birikmisyazilar.wordpress.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here